اقبال يغمايى ( گردآورنده )
74
شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى )
مىشود . تمنا دارد مقرر فرمايند در انجام اين خدمت از طرف آقايان رؤساى ادارات و متصديان مربوط همكارى و تشريك مساعى شايسته به عمل آيد . موجب كمال امتنان خواهد بود . » سنگى كه روى آن اين عبارات حك شده : « مزار سيد جمال الدين واعظ شهير از رهبران نامدار مشروطيت و شهيد راه آزادى ايران 1279 - 1326 . 1241 - 1287 » با دقت نصب و مزار با مواظبت تعمير شد . تفضلى سرپرست وقت شهردارى بروجرد نيز به زيباتر كردن محوطهء مزبور كوشش و مراقبت بسيار كرد و آنجا را به چمن و انواع گل آراست . بدينگونه بازسازى مزار سيد فاضل كامل جليل - القدر سيد جمال خطيب اصفهانى به نيكوترين صورت پايان پذيرفت و اكنون چنان خوشمنظر و زيباست كه زيارتگه شيفتگان آزادى و دانشوران است . فرزندان خطيب كمهمال خطيب شهيد سعيد سه بار همسر گرفت . زنان اول و دوم او جوانمرگ شدند ، و از مريم همسر سومش صاحب هشت فرزند شد . سه تا در خردى درگذشتند ، و چهار پسر : محمد على ، عيسى ، جلال ، رضا ، و يك دختر به مرحلهء رشد رسيدند . جلال عضو وزارت فوائد عامه و مأمور سارى شد . اتفاق را در يكى از روزهاى ارديبهشت 1306 ، هنگام سوار شدن بر اسب از زين بر زمين افتاد و چند روز بعد ، دوشنبه هفدهم ذىقعدهء 1345 ، برابر 18 ارديبهشت درگذشت . از او يك دختر بجا ماند . عيسى نيز پيش از جلال به عالم باقى شتافت . سيد در بهار سال 1326 قمرى پسر ارشدش سيد محمد على را براى تحصيل به بيروت فرستاد . او با جمعى از بستگان و دوستانش فرزندش را تا گارىخانهء دروازهء قزوين بدرقه كرد . به هنگام بدرود اذان در گوشش خواند ، بوسيدش و گفت : « پسر جانم ، درس بخوان و آدم بشو . سفارش من همين است و بس . » هنوز بيش از چند ماه از رفتن سيد محمد على سپرى نشده بود ، كه پدرش به گناه آزاديخواهى و مبارزهء با استبداد به شرحى كه گذشت شهيد شد . پيش از